Wszystko jest lekko dziwne
- „Wszystko jest lekko dziwne” Jerzego Radziwiłowicza to wywiad-rzeka z aktorem, którego zapamiętaliśmy z ról w filmach Andrzeja Wajdy. Małomówny i skryty artysta, niechętny wywiadom, dał się w końcu namówić na rozmowę z Łukaszem Maciejewskim.
„Nie miałem nigdy problemów z popularnością, ponieważ mnie jakoś mało rozpoznają. Nawet nie wiem, czy to powinno mnie drażnić czy cieszyć” – mówi w charakterystyczny dla siebie sposób Jerzy Radziwiłowicz. Trudno w te słowa uwierzyć, wszyscy bowiem zapamiętaliśmy Radziwiłowicza choćby z dwóch ról: Mateusza Birkuta w Człowieku z marmuru i Macieja Tomczyka w Człowieku z żelaza Andrzeja Wajdy. Dzięki nim przeszedł przecież do legendy. Inna rzecz, że konsekwentnie odmawiał wywiadów czy to gazetom, czy kolorowym pismom, czy telewizjom – „Nie bywam w talk-shows, bo to nie jest mój żywioł”. Zawsze małomówny, skryty. Ostatecznie dał się jednak namówić na rozmowę Łukaszowi Maciejewskiemu. I całe szczęście. Wyłania się z niej portret wrażliwego artysty, świadomego, intelektualnego, precyzyjnego. Radziwiłowicz zajmująco opowiada o swoich teatralnych doświadczeniach – współpracy ze Swinarskim, Wajdą, Jarockim, Grzegorzewskim („lubię wiedzieć, w jakich rejonach się poruszam, kim jest mój bohater, do jakiego świata przynależy. Wydaje mi się, że tę cechę przejąłem od Jerzego Jarockiego, który szuka sensów wokół adaptowanego tekstu. Tropi apokryfy, inedita, precyzyjnie analizuje konteksty. I od Konrada Swinarskiego”). Wspomina też role i pracę na planie ze Stanisławem Różewiczem, Kazimierzem Kutzem, Jacques’em Lasalle’em, Michelem Piccolim („Piccoli chodzi, chodzi i nagle zaczął się przypieprzać, zaczyna robić mi awanturę, zaczyna mnie wyzywać od marnych aktorów, że co ja sobie wyobrażam, ja – słaby polski aktor. I tak na mnie wrzeszczy”). Sporo dowiadujemy się też o pasjach Radziwiłowicza – miłości do literatury, do Francji, o podróżach. Ale nie tylko. Aktor uważnie śledzi polską politykę i ujawnia wyraziste poglądy.Jest wreszcie w tej książce Radziwiłowicz osobisty – opowiadający z nostalgią o swoim dzieciństwie na warszawskim Grochowie, zakładzie fryzjerskim ojca, studiach – pełen autoironii, dystansu do siebie i świata. Mądra, głęboka, bliska rozmowa. Warto było na nią poczekać.

Jerzy Radziwiłowicz – wybitny polski aktor. Urodził się 8 września 1950 r. w Warszawie. W 1972 roku został absolwentem PWST w Warszawie. W tym samym roku został zaangażowany do Starego Teatru w Krakowie. Debiutował rolą Zagorskiego w „Bolszewikach” M.F. Szatrowa. Pracownik naukowy krakowskiej PWST, prorektor w latach 1981-84. Od 1998 roku ponownie związany z Warszawą. Jest aktorem stołecznego Teatru Narodowego. Najważniejsze jego role powstały w spektaklach reżyserowanych przez K. Swinarskiego, np. Tomasz Zan w „Dziadach” A. Mickiewicza (1973). Jest także znanym aktorem filmowym, a szczególną sławę przyniosły mu role w filmach A. Wajdy: Mateusza Birkuta w „Człowieku z marmuru” (1976) i Maćka Tomczyka w „Człowieku z żelaza” (1981).
Łukasz Maciejewski – urodził się 13 marca 1976 w Tarnowie. Dziennikarz, krytyk filmowy, krytyk teatralny. Absolwent filmoznawstwa w Instytucie Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Współpracownik kilkunastu czasopism, m.in. „Filmu”, „Gazety Krakowskiej”, „Dziennika Gazeta Prawna”, „Teatru”, „Notatnika Teatralnego”, „Magazynu Filmowego SFP”, „Krakowa”, „ Polityki”, „ Wprost”, „TEMI”, „Kwartalnika Filmowego”, „Dekady Literackiej”, „Żurnalu”, „Dialogu” (Niemcy) czy „Nowaja Polsza”. Publicysta na portalach HBO, Filmweb.pl oraz Fipresci.org.
Od 1999 roku w Mościckim Centrum Kultury (aktualnie Centrum Sztuki Mościce) prowadzi kino Millennium. Ponadto jest autorem cyklu pod hasłem Goście Łukasza Maciejewskiego. W Teatrze Polskim we Wrocławiu jest gospodarzem Magla filmowego – spotkań z ludźmi kina.
Ekspert telewizji HBO Europe oraz komisji stałej Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej, członkiem Koła Piśmiennictwa Stowarzyszenia Filmowców Polskich, członkiem Międzynarodowej Federacji Krytyków Filmowych Fipresci, członkiem Rady Kultury przy Prezydencie Tarnowa. Był moderatorem, jurorem i współorganizatorem kilkuset festiwali i przeglądów filmowych w Polsce i w Europie. Kurator sekcji filmowej festiwalu „Isola Del Cinema” w Rzymie (od 2012) oraz „Music and Film Festival Fonomo” w Bydgoszczy.
W 2010 i 2011 roku na zaproszenie Królestwa Maroka, na uniwersytecie w Tetuanie, Casablance i w Meknes, odbył serię wykładów na temat historii polskiego kina. W 2011 oraz 2012 roku reprezentował polskie kino w ramach pierwszych Dni Polskiej Kinematografii w Rzymie.
Wystąpił w filmie dokumentalnym „Zawód reżyser – Agnieszka Holland” (2008) w reżyserii Piotra Stasika oraz „Andrzej Barański” (2007) w reżyserii Leiva Igora Devolda.
W telewizji był pierwszym gospodarzem dnia filmowego w TVP Kultura. Prowadził krakowski magazyn filmowy Projektor w TVP3 oraz cotygodniowy magazyn Bilet do kina w kanale nFilm HD. Aktualnie współpracuje z Tygodnikiem Kulturalnym w TVP Kultura, magazynem „Polonia 24” w TVP Polonia oraz z cyklem „Kino mówi” w Ale kino+.

